1 Goedkoop is duurkoop - Welk energiesysteem is klimaat-optimaal? Een samenvatting

Page / - last modified by Gijs Zwartsenberg on 2025/06/05 14:43

Welk energiesysteem is klimaat-optimaal? Een samenvatting

last modified by Gijs Zwartsenberg

on 2025/06/05 14:43

Table of Contents

Welk energiesysteem is klimaatoptimaal? Een samenvatting

Welk energiesysteem is klimaatoptimaal? Een samenvatting

Voor het klimaat is een elektriciteitsmix op basis van grotendeels kernenergie verreweg de beste keuze. Het carbon budget is minimaal 10 keer en waarschijnlijk 15 keer kleiner.

Een schoon, ‘netto-nul’ elektriciteitssysteem bestaat uit een mix van o.a. windturbines, zonnepanelen, waterkracht- en kerncentrales, hoogspanningslijnen en batterijen. Bij al deze opties komt er géén uitstoot vrij bij de productie, transport of opslag van elektriciteit.

Maar bij de productie van het benodigde beton, staal, koper en andere grondstoffen en onderdelen komen wel broeikasgassen vrij. Dit roept de vraag op:

-> Welke mix is optimaal voor het klimaat?

-> Welke mix zorgt voor het kleinste Carbon Budget voor Nederland?

Wij hebben vijf scenario’s voor de elektriciteitsmix doorgerekend en de cumulatieve broeikasgasemissies daarvan bepaald; vanaf de bouw tot en met het jaar 2100.
In dit verslag lichten wij de analyse en de resultaten toe van de twee belangrijkste opties:

NPE – ons basisscenario is het “Nationaal Plan Energiesysteem”; het kabinetsbeleid.

Klimaatoptimaal - de mix met de laagste totale en cumulatieve emissies.

Figuur 1 toont aan de linkerkant de cumulatieve emissies voor beide scenario’s. Het verschil blijkt een factor 15. De rechterkant toont de emissie-intensiteit. Via het NPE wordt deze 75-80% lager dan nu maar lang niet nul. De ‘Klimaat-optimale’ mix komt wel dicht bij het doel van nul emissies.

Hoe kan deze factor 15 verschil in emissies worden verklaard?

Dit grote verschil wordt veroorzaakt door vier factoren:

Opgesteld vermogen. Figuur 2 toont de opbouw van de beide scenario’s.
Het opgestelde vermogen van het NPE blijkt zeven keer hoger dan het opgestelde vermogen in de ‘klimaatoptimale’ mix. De klimaatoptimale mix bestaat vooral uit kerncentrales die bijna altijd de benodigde elektriciteit kunnen leveren, aangevuld door centrales op groen gas en biomassa voor de piekmomenten. De NPE-mix bestaat uit vele soorten opwek en opslag met een hoofdrol voor zon en wind.

Carbon footprint per GW opgesteld vermogen. De carbon footprint van een zonnepark of offshore windpark blijkt twee keer hoger dan die van een kerncentrale.

Vervanging. Een nieuwe kerncentrale gaat gemakkelijk 80 jaar mee. Windturbines, zonnepanelen, elektrolysers en batterijen moeten elke 15 tot 25 jaar worden vervangen. Bij materiaalproductie, assemblage en transport komen emissies vrij.

Infrastructuur voor elektriciteit en waterstof. Voor de klimaatoptimale mix volstaat een geringe hoeveelheid extra elektriciteitskabels en transformators voor het laagspanningsnet. De NPE-mix vergt ca. 3x meer investeringen in het elektriciteitsnet, waterstofpijpleidingen, compressorstations, opslagfaciliteiten voor waterstofgas. Bij de bouw van deze infrastructuur komen ook broeikasgassen vrij.

Er zijn nog wel flinke onzekerheden, waaronder:

het afnamepad van de toekomstige carbon footprint

hoeveelheden batterijen en elektrolysers in het NPE scenario

de elektriciteitsinfrastuctuur

de waterstofinfrastructuur en waterstofopslag

de hoeveelheid waterstofgas die jaarlijks weglekt

We horen het graag als er betere onderbouwde inschattingen zijn.

Uit onze analyse blijkt dat de klimaat-optimale mix ongeveer 15 keer beter is voor het klimaat. De klimaat-optimale mix vergt minder investeringen, materialen, ruimtebeslag, arbeid en het geeft minder overlast. Met politieke wil en passend beleid kan deze mix ook sneller worden gerealiseerd.