White Paper - 10. Breng op korte termijn het niveau van de ‘nucleaire kennis’ bij de overheid omhoog

Page / - laatst gewijzigd door Ad Min op 2021/04/24 22:49

10. Breng op korte termijn het niveau van de ‘nucleaire kennis’ bij de overheid omhoog

laatst gewijzigd door Ad Min

op 2021/04/24 22:49

Inhoudsopgave

De laatste 10 jaar hebben de stralings-onderwijsinstituten, de Nederlandse Vereniging voor Stralingsbescherming (NVS), het Reactorinstituut in Delft (RID), de Gezondheidsraad, de ANVS en het RIVM geluiden laten horen dat het slecht gesteld is met het onderwijs en onderzoek. Onlangs nog schreef de adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie (AWTI) hierover een brandbrief.34

Veel mensen denken dat als Nederland geen kernenergie meer zou hebben er geen expertise over nucleaire techniek en stralingsbescherming meer nodig zou zijn. Niets is minder waar. Tal van sectoren hebben te maken met straling en radioactiviteit. Denk aan de toepassing van radioactieve stoffen in ziekenhuizen (voor diagnose en therapie) en de industrie (beoordelen van laswerk, meten van asfaltdikte in de wegenbouw). Daarnaast speelt de aanwezigheid van dergelijke materialen een rol in woningen (natuurlijke radioactiviteit in bouwmaterialen en in de bodem), het veilig bedrijven van mijnbouw, geothermie, de gips-/cement-/fosfaatindustrie en andere toepassingen.

In 2020 is een rapport35 uitgebracht in opdracht van de ANVS, opgesteld door een commissie waarin André van der Zande (oud-DG RIVM), Carolien Leijen (voorzitter van de NVS, de beroepsvereniging van stralingsbeschermingsexperts) en Bert Wolterbeek (directeur Reactorinstituut Delft) zitting hadden. Deze commissie constateert dat de kennis in Nederland op het gebied van nucleaire techniek en veiligheid, en die van stralingsbescherming, tot een kritiek punt is weggeërodeerd. Oorzaken zijn geslonken budgetten, opgeheven vakgroepen en het met pensioen gaan of naar het buitenland vertrekken van zeer kundige mensen. De vraag is of deze boodschap voldoende doordringt tot beleidsmakers. Zo zijn er binnen EZK in 2020 nog pogingen gedaan om de subsidie aan “Petten” voor onderzoek naar nucleaire techniek en stralingsbescherming te halveren.

Bijna elk ministerie of inspectieorgaan heeft wel iets te maken met het vakgebied van stralingsbescherming / nucleaire veiligheid en techniek. Toch lijkt de overheid niet heel bezorgd over het feit dat de kennis en het onderzoek over deze onderwerpen erodeert. Dat heeft een tweetal hoofdoorzaken:

Het feit dat het op de meeste ministeries een “klein” onderwerp is, waar hooguit twee beleidsambtenaren zich in deeltijd mee bezighouden. Vaak moeten zij ook een groot aantal andere onderwerpen bestrijken.

Het feit dat de kennis erodeert op de vakdepartementen, vaak tot op het niveau dat zij moeite hebben met het formuleren van de juiste vragen aan de kennisinstituten.

Maar alleen al om het huidige peil te kunnen blijven handhaven is een impuls van vele miljoenen nodig. Wij bevelen dan ook aan om hiervoor op korte termijn budget te reserveren.

34 https://www.awti.nl/documenten/adviezen/2021/02/17/advies-rijk-aan-kennis
35 https://www.autoriteitnvs.nl/documenten/rapporten/2020/06/11/naar-een-agenda-en-platform-nucleaire-technologie-en-straling