Summary

• Page properties (2 modified, 0 added, 0 removed)

Details

Page properties

Title

...	...	@@ -1,1 +1,1 @@
1		-1 Waarom kernenergie?
	1	+1 Goedkoop is duurkoop

Content

...	...	@@ -1,6 +1,6 @@
1		-= **Goedkoop is duurkoop** =
	1	+= **Kernenergie, voor Nederland de beste oplossing ** =
2	2
3		-**In tegenstelling tot wat u doorgaans leest en hoort, levert een energie//systeem// op basis van kernenergie 2 tot 3 keer //goedkopere// elektriciteit dan zonnepanelen en windturbines, èn kernenergie is ongeveer 10x effectiever tegen klimaatopwarming. Bovendien heeft kernenergie 10x minder materialen nodig, 10x minder mijnbouw en is het ruimtebeslag 100-1.000x kleiner.
	3	+**Kernenergie is betrouwbaar, het levert 2 tot 3 keer //goedkopere// elektriciteit dan zonnepanelen en windturbines, èn kernenergie is ongeveer 10x effectiever tegen klimaatopwarming. Bovendien heeft kernenergie 10x minder materialen nodig, 10x minder mijnbouw en is het ruimtebeslag 100-1.000x kleiner.
4	4	De bezwaren die tegenstanders aanvoeren (over afval, risico’s of kosten) komen voort uit misverstanden. Vele voormalige tegenstanders zijn voorstander geworden toen ze eenmaal de feiten begrepen.**
5	5
6	6	Hieronder lichten we de voordelen van kernenergie toe en gaan we in op zorgen en de punten die door tegenstanders vaak worden genoemd. Kernenergie is onbetwist betrouwbaar. Het levert het hele jaar, zomer en winter, dag en nacht vol vermogen. Of een variabel vermogen indien dat nodig is.
...	...	@@ -13,20 +13,77 @@
13	13	//**Twee tot drie keer lagere kosten dan zon en wind**//
14	14
15	15	Tegenstanders van kernenergie tonen vaak LCOE grafieken als argument dat kernenergie duurder is dan wind en zon. Deze LCOE berekeningen zijn vaak gebaseerd op onrealistische aannames, zeker voor Nederland, ook zijn de berekeningen vaak niet goed uitgevoerd.
16		-Het belangrijkste probleem van LCOE is echter dat dit alleen gaat over de kosten van **//opwek//** onder ideale omstandigheden.
	16	+Het belangrijkste probleem van LCOE is dat dit alleen gaat over de kosten van //opwek// onder ideale omstandigheden.
17	17
18		-Voor een energie**//systeem//** zijn de opwekkosten echter maar een deel het verhaal; juist wind en zon veroorzaken hoge //systeemkosten//: kosten voor extra kabels en trafo’s, kosten voor opslag, curtailmentkosten, balanceringskosten, flexibiliteitskosten en capaciteitskosten.
	18	+Voor een energie__systeem__ zijn de opwekkosten echter maar een deel het verhaal; juist wind en zon veroorzaken hoge //systeemkosten//: kosten voor extra kabels en trafo’s, kosten voor opslag, curtailmentkosten, balanceringskosten, flexibiliteitskosten en capaciteitskosten.
19	19
20	20	In de praktijk en uit de wetenschappelijke literatuur blijkt dat kernenergie leidt tot lagere elektriciteitskosten. Vanwege die lagere systeemkosten. In Nederland heeft een energiemix op basis van grotendeels kernenergie 2 tot 3 lagere kosten ten opzichte van een mix op basis van zon en wind. De onderbouwing voor deze bewering vindt u in het [[tweede en derde rapport>>https://www.cleanenergyco.nl/rapporten-downloads]] op de al genoemde website.
	21	+
21	21
22		-//**Een diverse mix van schone bronnen maakt onze energievoorziening robuust**//
	23	+**De kosten van kernenergie ten opzichte van zon en wind**
23	23
24		-Uit het bovenstaande zou je kunnen afleiden dat stichting e-Lise pleit voor een toekomst op basis van 100% kernenergie. Dat is echter niet het geval. De belangrijkste reden daarvoor is dat in zijn algemeenheid een mix van diverse bronnen in alle scenario's de voorkeur zou moeten hebben. Die mix is nu nog (te) beperkt: zon en wind waren tot voor kort de enige pijlers waarop ons toekomstplan rust. Want het is nu eenmaal zo dat bij het Energieakkoord (2015) en het Klimaatakkoord (2018) aan de Elektriciteitstafel volop is ingezet op de uitbouw van zon en wind. Met als resultaat dat hiervan nu een deel gerealiseerd is, en een ander deel onderweg is naar realisatie. En wij zijn dan weliswaar van mening dat deze mix te beperkt, en daarmee onnodig riskant is, maar het is zeker een goede zaak dat fossiele opwek nu deels wordt vervangen door schone opwek. Sinds enige jaren zit er dan toch nog een aandeeltje kernenergie in de mix, maar lang niet voldoende om de disbalans op te heffen. Daarvoor is volgens onze analyses minstens 16 tot 20 gigawatt aan stabiele opwek uit kerncentrales nodig.
	25	+**Achtergrond**
25	25
26		-Er schuilen meerdere risico's in de eenzijdigheid van de in 2015 ingeslagen weg. We zijn er de afgelopen jaren meermaals eraan herinnerd hoe de macht van de leveranciers van energie wordt ingezet om de EU politiek onder druk te zetten. Niet alleen Rusland zette zijn gasleveranties op het politiek schaakbord, de VS, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten deden hetzelfde. Het zijn echter niet alleen fossiele brandstoffen waarmee geopolitiek wordt geschaakt. China liet zien dat het spel met zeldzame aarden ook gespeeld kan worden. Voor een geslaagde energietransitie zijn we voor veel grondstoffen voor meer dan 90 procent afhankelijk van China. Voor nucleair geldt uiteraard ook dat de EU nu nog afhankelijk is van importen. Al zijn zon, wind en kernenergie veel minder gevoelig voor dwingelandij op de korte termijn: de zon en de wind blijven beschikbaar, in de gemiddelde kerncentrale heeft voldoende brandstof in voorraad om jaren te kunnen draaien zonder nieuwe leveranties. Niettemin staat de EU met al deze drie vormen van schone opwek voor enorme uitdagingen om zijn geopolitieke kwetsbaarheid terug te dringen. Voor alle drie zijn echter routes mogelijk om dit te realiseren.
	27	+Nederland wil voor 2050 alle elektriciteit fossielvrij opwekken. Maar stuwmeren zijn hier niet mogelijk en biogas en biomassa is maar beperkt voorhanden. Vrijwel al onze elektriciteitsopwek moet daarom komen van zon, wind en kernenergie.
27	27
28		-Maar te veel wind en zon in de mix is riskant. Overal ter wereld zien wij dat een beperkt aandeel zon en wind redelijk probleemloos in het elektriciteitssysteem kan worden opgenomen. Bij een aandeel van meer dan de helft nemen de complexiteit en de maatschappelijke kosten snel toe. Ook blijkt het resterende gasgebruik nog steeds aanzienlijk te zijn. De hoop is gevestigd op waterstof om deze problemen op te lossen, maar de praktijkervaringen hiermee geven vooralsnog weinig reden tot optimisme. Het is een enorme gok om aan te nemen dat waterstof in staat zal zijn het gat aan opwekcapaciteit kan dichten dat zit in ons Nationaal Plan Elektriceitsvoorziening (NPE).
	29	+**Methoden**
29	29
	31	+De vaak aangehaalde LCOE methode kijkt naar de kosten van //opwek//. Maar het gaat een bedrijf, burger of de maatschappij niet om opwekkosten maar om de totale elektriciteitskosten, inclusief systeemkosten. Er zijn verschillende methoden om deze volledige elektriciteitskosten te berekenen of te simuleren.
30	30
	33	+Hieronder worden drie verschillende methoden samengevat, elk met een ander perspectief:
31	31
	35	+1. Volledige elektriciteitskosten// - Levelised Full System Cost of Electricity//
	36	+1. Scenario-analyses voor een fossielvrije elektriciteitsmix
	37	+1. Indicatieve kostenvergelijking voor Nederland
	38	+
	39	+Welke van deze methoden je ook gebruikt – voor Nederland blijkt kernenergie 2-4 keer goedkoper dan elekctriciteit uit wind en zon. Bovendien blijkt: hoe meer kernenergie hoe lager de systeemkosten.
	40	+
	41	+**Praktijk**
	42	+
	43	+De Europese groothandelsprijzen tonen al jaren dat kernenergie juist voordelig is. Frankrijk hoort al jaren tot de Europese landen met de laagste stroomprijzen. In tegendeel tot Nederland, Engeland en Duitsland, die in 2024 rond de 50% elektriciteit opwekten met zon en wind, en die juist de hoogste groothandelsprijzen van Europa hebben.
	44	+
	45	+1. **Levelised Full System Cost of Electricity**
32	32
	47	+
	48	+Terwijl de LCOE alleen kijkt naar de kosten van elektriciteits//opwek//, neemt de LFSCOE ook de benodigde //systeemkosten// mee: voor netwerken, balancering, opslag en reservecapaciteit.
	49	+
	50	+Diverse internationale studies laten zien dat de //totale elektriciteitskosten// uit zon en wind een factor **twee tot vier** hoger zijn ten opzichte van kernenergie. Ter illustratie de onderstaande grafiek van Robert Idel uit 2022.
	51	+
	52	+Ook onderzoek van prof. Mulder, Rijksuniversiteit Groningen, 2023 toont dat de marginale kosten van kernenergie vrijwel altijd (fors) lager zijn dan de marginale kosten van wind en zon, voor vele scenario’s van de energiemix.
	53	+
	54	+De VALCOE methode van het IEA (2020) toont dezelfde uitkomsten. Uitgebreidere toelichting met samenvattingen en referenties naar de oorspronkelijke bronnen vindt u in dit //__rapport__// [weblink toevoegen].
	55	+
	56	+[[image:Fig 1 'Samenvatting'.png||alt="Samenvatting tbv website 4pag 3 kostenvergelijking en CO2 8mrt - bewGZ16maart_html_e5c0ac91c107251a.gif"]]
	57	+
	58	+
	59	+1. **Scenario’s voor een fossielvrije elektriciteitsmix**
	60	+
	61	+In onderzoeken van gerenommeerde organisaties als de OECD en MIT zijn vele scenario’s geanalyseerd voor een fossielvrije energiemix en dan voor diverse regio’s. Daaruit blijkt consequent dat een mix die grotendeels bestaat uit kernenergie 2 à 3 keer goedkoper is dan een mix op basis van zon en wind (zie figuur 2). Dit geldt bij uitstek voor Nederland dat niet beschikt over stuwmeren en waar de zoninstraling laag is.
	62	+
	63	+Een energiemix die in het midden van de genoemde scenario’s ligt (bijv 50% kern en 50% zon/wind), heeft ook kosten die tussen de bovengenoemde scenario’s in liggen. Uitgebreidere toelichting en referentie naar de oorspronkelijke bronnen vindt u in dit //__rapport__// [weblink toevoegen].
	64	+
	65	+[[image:Samenvatting tbv website 4pag 3 kostenvergelijking en CO2 8mrt - bewGZ16maart_html_cde387097e1bd0ce.gif||alt="Shape1" height="344" width="374"]]
	66	+
	67	+
	68	+1. **Indicatieve kostenvergelijking voor Nederland door Clean&Co**
	69	+
	70	+In veel internationale rapporten, en zeker bij LCOE grafieken van Lazard, IRENA en BNEF, wordt als basis van de kosten van zonnestroom de zoninstraling in Texas of Californië gebruikt. De zoninstraling in Nederland is echter de helft daarvan.
	71	+
	72	+Het is belangrijk in een kostenvergelijking factoren te gebruiken die representatief zijn voor Nederland. Dat heeft adviesburo Clean&Co hier gedaan: capaciteitsfactoren en bouwkosten van PV en Wind op basis van recent Nederlands marktonderzoek; conservatieve inschattingen voor de levensduur en een hoge inschatting voor de bouwkosten van een kerncentrale(€7 MRD/GW).
	73	+
	74	+De systeemkosten van een opwekker zijn afhankelijk van het percentage van die opwekker in de mix; daarom worden de systeemkosten voor twee scenario’s gegeven. Met heeft de rente en inflatie gelijk gesteld aan 0%. Een vereenvoudiging die echter kan worden verantwoord vanwege het maatschappelijke perspectief op de kosten.
	75	+
	76	+
	77	+[[image:Samenvatting tbv website 4pag 3 kostenvergelijking en CO2 8mrt - bewGZ16maart_html_212f8926ccbf3d4a.gif||height="331" width="441"]]
	78	+
	79	+
	80	+**Kernenergie: 10 keer beter voor het klimaat**
	81	+
	82	+Kernenergie is meer dan //10 keer zo effectief //in het afremmen van klimaatopwarming. Dat komt omdat de Carbon Footprint per kW zonnepanelen of windturbines al hoger is dan die van kernenergie. Bovendien heeft kernenergie een 2-10x hogere capaciteitsfactor èn een 3-6 keer langere levensduur ten opzichte van zonnepanelen en windturbines. Nog los van de carbon footprint alle extra kabels, trafo’s, batterijen en elektrolysers die nodig zijn voor een systeem op basis van wind en zon.
	83	+
	84	+De onderstaande figuur toont de verschillen tussen een energiesysteem op basis van kernenergie en een systeem op basis van zon en wind (zoals het NPE).
	85	+
	86	+[[image:Samenvatting tbv website 4pag 3 kostenvergelijking en CO2 8mrt - bewGZ16maart_html_7bcb341b671adf33.gif||height="404" width="604"]]
	87	+
	88	+
	89	+Binnenkort plaatsen wij hier enkele __**links**__ naar een goed gedocumenteerd openbaar rapport met uitgebreide analyse, vergelijking en alle bronvermeldingen.